Numerical Analysis II Sobolev 空间简介
本文档介绍Sobolev空间的基本理论,包括广义导数、Sobolev空间的定义和性质、常用不等式以及嵌入理论等内容,为后续数值分析方法提供理论基础。
Sobolev 空间简介
设 $\Omega \subset \mathbb{R}^n$ 是一个连通的开区域,$\partial \Omega$ 为 $\Omega$ 的边界。
-
$C^m(\Omega) = { f \in \Omega \text{ 内的 } m \text{ 次连续可微函数 } }$
-
$C_0^m(\Omega) = { f \in \Omega \text{ 内具有紧支集的 } m \text{ 次连续可微函数 } }$
-
$\alpha = (\alpha_1, \dots, \alpha_n)$ 为多重指标,$|\alpha| = \sum_{j=1}^n \alpha_j$
Definition 设 $u \in L_{loc}^1(\Omega)$,若存在 $v_\alpha \in L_{loc}^1(\Omega)$ 使得 \(\int_\Omega v_\alpha \phi \, dx = (-1)^{|\alpha|} \int_\Omega u \partial^\alpha \phi \, dx, \quad \forall \phi \in C_0^\infty(\Omega),\) 则称 $v_\alpha$ 是 $u$ 关于 $\alpha$ 的一个 $|\alpha|$ 阶广义偏导数或弱偏导数,记作 $\partial^\alpha u = v_\alpha$。
Definition 设 $m$ 为非负整数,$1 \leq p \leq \infty$,令 \(W^{m,p}(\Omega) = \{ u \in L^p(\Omega) : \partial^\alpha u \in L^p(\Omega), \, \forall \alpha, \, 0 \leq |\alpha| \leq m \}.\) $L^p(\Omega)$ 为 $\Omega$ 上 $p$ 次 Lebesgue 可积函数所构成的空间。集合 $W^{m,p}(\Omega)$ 上定义范数: \(\| u \|_{m,p,\Omega} = \begin{cases} \left( \sum_{|\alpha| \leq m} \| \partial^\alpha u \|_{0,p,\Omega}^p \right)^{1/p}, & 1 \leq p < \infty, \\ \max_{0 \leq |\alpha| \leq m} \| \partial^\alpha u \|_{0,\infty,\Omega}, & p = \infty. \end{cases}\) 所得到的线性赋范空间称为一个 Sobolev 空间,记为 $W^{m,p}(\Omega)$。
-
$W^{m,p}(\Omega)$ 是一个 Banach 空间。
-
$W^{m,2}(\Omega)$ 是一个 Hilbert 空间,记为 $H^m(\Omega)$。
Theorem 若 $\partial \Omega$ Lipschitz 连续,$1 \leq p < \infty$,则 $C^\infty(\overline{\Omega})$ 在 $W^{m,p}(\Omega)$ 中稠密,即 $W^{m,p}(\Omega)$ 为 $C^\infty(\overline{\Omega})$ 在范数 $| \cdot |_{m,p}$ 下的完备化空间。
记 $W_0^{m,p}(\Omega)$ 为 $C_0^\infty(\Omega)$ 在 $W^{m,p}(\Omega)$ 中的闭包,则:
-
$W_0^{m,p}(\Omega)$ 是一个 Banach 空间。
-
$W_0^{m,2}(\Omega)$ 是一个 Hilbert 空间,记为 $H_0^m(\Omega)$。
常用不等式
Minkowski 不等式
对 $1 \leq p \leq \infty$,$f, g \in L^p(\Omega)$,有 \(\| f + g \|_{0,p,\Omega} \leq \| f \|_{0,p,\Omega} + \| g \|_{0,p,\Omega}.\)
Hölder 不等式
对 $1 \leq p, q \leq \infty$,$\frac{1}{p} + \frac{1}{q} = 1$,则 $\forall f \in L^p(\Omega)$,$g \in L^q(\Omega)$,有 $f \cdot g \in L^1(\Omega)$ 且 \(\| fg \|_{0,1,\Omega} \leq \| f \|_{0,p,\Omega} \| g \|_{0,q,\Omega}.\)
Cauchy-Schwarz 不等式
\[\| fg \|_{0,1,\Omega} \leq \| f \|_{0,2,\Omega} \| g \|_{0,2,\Omega}.\]Poincaré-Friedrichs 不等式
设 $\Omega$ 具有有限宽度,宽度记为 $d$,则存在常数 $K = K(n,m,p,d)$ 使得 \(\| u \|_{m,p,\Omega} \leq \| u \|_{m,p,\Omega} \leq K \| u \|_{m,p,\Omega}, \quad \forall u \in W_0^{m,p}(\Omega).\) 其中 \(\| u \|_{m,p,\Omega} = \left( \sum_{|\alpha| = m} \| \partial^\alpha u \|_{0,p,\Omega}^p \right)^{1/p}.\) 若 $\Omega$ 有界连通,$\partial \Omega$ Lipschitz 连续,则存在 $\gamma_1, \gamma_2 > 0$ 使得 \(\gamma_1 \| u \|_{1,2,\Omega} \leq \left| \int_\Omega u \, dx \right| + \| u \|_{1,2,\Omega} \leq \gamma_2 \| u \|_{1,2,\Omega}, \quad \forall u \in H^1(\Omega).\)
嵌入理论
设 $X, Y$ 为 Banach 空间,其范数分别为 $| \cdot |_X, | \cdot |_Y$。若 $\forall x \in X$,有 $x \in Y$,且存在常数 $C$ 使得 \(\| x \|_Y \leq C \| x \|_X, \quad \forall x \in X,\) 则称 $X$ 嵌入到 $Y$,记为 $X \hookrightarrow Y$。若 $X$ 中的任意有界闭集为 $Y$ 中的紧集,则称 $X$ 紧嵌入到 $Y$,记为 $X \hookrightarrow_c Y$。
Theorem 若 $\partial \Omega$ 是 Lipschitz 连续的,则:
-
$m < n/p$ 时, \(W^{m+k,p}(\Omega) \hookrightarrow W^{k,q}(\Omega), \quad 1 \leq q \leq \frac{np}{n - mp}, \, k \geq 0.\)
-
$m < n/p$ 时, \(W^{m+k,p}(\Omega) \hookrightarrow_c W^{k,q}(\Omega), \quad 1 \leq q < \frac{np}{n - mp}, \, k \geq 0.\)
-
$m = n/p$ 时, \(W^{m+k,p}(\Omega) \hookrightarrow_c W^{k,q}(\Omega), \quad 1 \leq q < \infty, \, k \geq 0.\)
-
$m > n/p$ 时, \(W^{m+k,p}(\Omega) \hookrightarrow_c C^k(\overline{\Omega}), \quad k \geq 0.\)
$C^\infty(\overline{\Omega})$ 在 $W^{m,p}(\Omega)$ 中稠密,故 $\forall u \in W^{m,p}(\Omega)$ 存在 ${ u_k } \subset C^\infty(\overline{\Omega})$ 使得 \(\| u_k - u \|_{m,p,\Omega} \to 0, \quad k \to \infty.\) 若对任意 ${ u_k } \to u$,${ u_k |_{\partial \Omega} }$ 在 $L^q(\partial \Omega)$ 中均收敛,则称 ${ u_k |_{\partial \Omega} }$ 在 $L^q(\partial \Omega)$ 中的极限为 $u$ 在 $\partial \Omega$ 上的迹,记为 $u|_{\partial \Omega}$。
称为 迹算子。
若 $\Omega$ 是连续(紧)的,则称 $W^{m,p}(\Omega)$ (紧)嵌入到 $L^q(\partial \Omega)$,记为: \(W^{m,p}(\Omega) \hookrightarrow L^q(\partial \Omega)\) 或 \(W^{m,p}(\Omega) \hookrightarrow_c L^q(\partial \Omega).\)
Theorem $\partial \Omega$ 是 $m \ge 1$ 阶光滑的,则:
-
$m < n/p$ 时, \(W^{m,p}(\Omega) \hookrightarrow L^q(\partial \Omega), \quad 1 \leq q \leq \frac{(n-1)p}{n - mp}.\)
-
$m = n/p$ 时, \(W^{m,p}(\Omega) \hookrightarrow L^q(\partial \Omega), \quad 1 \leq q < \infty.\)
-
$m > n/p$ 时, \(W^{m,p}(\Omega) \hookrightarrow C^k(\partial \Omega), \quad k \geq 0.\)
当 $m = 1$, $p = q = 2$ 时,若 $\partial \Omega$ Lipschitz 连续,则有 \(H^1(\Omega) \hookrightarrow L^2(\partial \Omega).\) 若 $\Omega$ 有界连通,$\partial \Omega$ Lipschitz 连续,则有 \(H_0^1(\Omega) = \{ u \in H^1(\Omega) : u|_{\partial \Omega} = 0 \},\) \(H_0^2(\Omega) = \{ u \in H^2(\Omega) : u|_{\partial \Omega} = 0, \, \frac{\partial u}{\partial n}|_{\partial \Omega} = 0 \}.\)
| ← 有理逼近 | 数值积分 → |
